محاسبه زکات غلات و محصولات کشاورزی (عُشر)
گندم، جو، خرما، کشمش، برنج یا میوه: محصول را به کیلوگرم و قیمت هر کیلو وارد کنید. یکدهم برای زمین دیم و یکبیستم برای زمین آبی. زکات به جنس و به پول نشان داده میشود.
نصاب و نرخ زکات غلات چگونه کار میکند؟
قرآن به پرداخت حق محصول در روز برداشت فرمان میدهد و حدیث نرخ را بیان میکند: در زمینی که با باران، رودخانه یا چشمه آبیاری شود عُشر یعنی یکدهم، و در زمینی که با زحمت و هزینه مانند پمپ، چاه یا آب خریداریشده آبیاری شود نصف عُشر یعنی یکبیستم. اگر هر دو روش باشد، روش غالب معیار است و در صورت برابری ۷٫۵٪.
نصاب: به نظر جمهور اهل سنت کمتر از پنج وسق (حدود ۶۵۳ کیلوگرم) زکات ندارد؛ امام ابوحنیفه بر هر مقدار واجب میداند. در فقه جعفری زکات غلات تنها بر گندم، جو، خرما و کشمش واجب است و نصاب آن به نظر مشهور حدود ۸۴۷ کیلوگرم است. هر دو نظر اهل سنت در بالا انتخابپذیر است؛ پیروان فقه جعفری به رسالهٔ مرجع خود مراجعه کنند. شرط گذشت سال نیست؛ هر برداشت جداگانه محاسبه میشود.
کدام محصولات مشمول زکاتاند؟
- حنفی: هر آنچه به قصد از زمین به دست آید: غلات، سبزی، میوه، نیشکر و پنبه، و علوفه اگر برای فروش کاشته شود.
- جمهور اهل سنت: تنها محصول قابل ذخیره مانند گندم، جو، برنج، خرما و کشمش. فقه جعفری: تنها گندم، جو، خرما و کشمش.
- زکات را میتوان به جنس یا به ارزش بازار آن پرداخت و مستحقان آن همان مستحقان زکاتاند.
محاسبهگرهای دیگر
پرسشهای متداول
زکات غلات چیست و چقدر است؟
زکات غلات یا عُشر، زکات محصولات زمین است. زمینی که با باران، رودخانه یا چشمه آبیاری شود یکدهم (۱۰٪) و زمینی که با پمپ، چاه یا آب خریداریشده آبیاری شود یکبیستم (۵٪) میپردازد. اگر هر دو روش باشد روش غالب معیار است و در برابری ۷٫۵٪.
نصاب زکات غلات چقدر است؟
به نظر جمهور اهل سنت و ابویوسف و محمد شیبانی، نصاب پنج وسق یعنی حدود ۶۵۳ کیلوگرم است؛ کمتر از آن زکات ندارد. امام ابوحنیفه نصاب را شرط نمیداند. در فقه جعفری نصاب به نظر مشهور حدود ۸۴۷ کیلوگرم است. این محاسبهگر دو نظر اهل سنت را ارائه میدهد.
آیا هزینهٔ بذر، کود و کارگر کسر میشود؟
در مذهب حنفی و نظر جمهور، هزینههای تولید کسر نمیشود، چون زحمت آبیاری با نرخ کمتر ۵٪ لحاظ شده است. برخی علما کسر بذر و کود را جایز میدانند و در فقه جعفری کسر هزینهها با شرایطی پذیرفته شده است. پرداخت بر کل محصول احتیاط بیشتری دارد.
آیا زکات غلات به گذشت یک سال نیاز دارد؟
خیر. زکات غلات هنگام برداشت واجب میشود و شرط گذشت سال ندارد. اگر در سال دو برداشت باشد هر کدام جداگانه محاسبه میشود. میتوان آن را به جنس (گندم، خرما) یا به ارزش آن پرداخت.